Przejdź do treści
HS Sensors

Przemysł cementowy — monitoring drgań maszyn

Cementownia to ciąg technologiczny, w którym awaria kruszarki, młyna, przenośnika kubełkowego czy wentylatora może szybko ograniczyć pracę pieca. Czujniki drgań na najważniejszych węzłach napędowych pozwalają planować remonty na podstawie stanu maszyn, a nie dopiero po awarii.

Przemysł cementowy — zastosowanie czujników drgań
Fot. Deborath Ramos / Unsplash

Co psuje się najczęściej

Piec obrotowy wyznacza rytm całego zakładu. Jego nieplanowane zatrzymanie oznacza wychładzanie i ponowne rozgrzewanie, utratę produkcji klinkieru i dodatkowe obciążenie cieplne wymurówki. Dlatego tak ważne jest, aby uszkodzenia maszyn współpracujących z piecem — młynów, wentylatorów procesowych, przenośników i podajników — wykrywać z wyprzedzeniem i usuwać w zaplanowanym postoju.

Warunki pracy czujników należą do najtrudniejszych w przemyśle: drobny, ścierny pył osiada na obudowach i wnika w złącza, przy piecu i chłodniku klinkieru panuje wysoka temperatura, a kruszarki i młyny generują silne udary. Wiele instalacji pracuje na zewnątrz, gdzie dochodzą zmiany temperatury i kondensacja wilgoci.

Strefy zagrożone wybuchem pyłu

Instalacje przemiału i podawania węgla oraz paliw alternatywnych mogą mieć wyznaczone strefy zagrożone wybuchem pyłu. Czujnik montowany w takiej strefie musi mieć odpowiednie wykonanie przeciwwybuchowe — w przypadku czujników drgań najczęściej iskrobezpieczne — a jego oznaczenie musi odpowiadać strefie i grupie pyłowej określonej w dokumencie zabezpieczenia przed wybuchem.

Typowe maszyny

Napęd pieca obrotowego (silnik, przekładnia, zębnik)
zużycie zazębienia, uszkodzenia łożysk, niewspółosiowość
Rolki nośne pieca
uszkodzenia łożysk wolnoobrotowych, skutki niewspółosiowości i nierównomiernego obciążenia
Kruszarki i przesiewacze
uszkodzenia łożysk, niewyważenie, luzy mechaniczne
Młyny surowca, węgla i cementu
uszkodzenia łożysk, zużycie zazębienia przekładni, niewspółosiowość napędu
Przenośniki taśmowe i kubełkowe
niewspółosiowość, zużycie łożysk bębnów i przekładni
Wentylatory procesowe, dmuchawy i separatory
niewyważenie od narastających osadów, uszkodzenia łożysk

Od maszyny do systemu monitoringu

  1. 01Maszyny w branży

    Napęd pieca obrotowego (silnik, przekładnia, zębnik), rolki nośne pieca, kruszarki i przesiewacze i inne — punkt pomiarowy na obudowie łożyska.

  2. HS-104R — Akcelerometr trójosiowy o niskim poborze mocy, wyjście górne, przewód PUR

    02Czujnik

    Akcelerometr IEPE lub czujnik 4–20 mA przetwarza drgania (i często temperaturę) na sygnał elektryczny.

    Akcelerometry przemysłowe IEPE
  3. HS-AA018 — Adapter liniowy (inline)

    03Sygnał

    Przewód z odpowiednim złączem i skrzynka przyłączeniowa prowadzą sygnał z wielu punktów pomiarowych do systemu.

    Przewody i złącza
  4. HS-570-60 — Moduł zasilacza

    04Monitoring

    Sterownik PLC, system DCS, system online lub kolektor danych: trendy, progi alarmowe i diagnostyka, zanim dojdzie do awarii.

    Systemy i przełączniki drgań

Jak dobrać pomiar

Pomiary trasowe i stałe punkty odczytu

Seria HS-100 to akcelerometry AC ze stali nierdzewnej o standardowej czułości 100 mV/g, z wyjściem górnym lub bocznym. Czujniki zamontowane na stałe przy łożyskach i podłączone do skrzynek przełączających HS-SE pozwalają zbierać dane kolektorem z jednego miejsca, z dala od pyłu i ruchomych elementów. To wygodne rozwiązanie dla młynów, przenośników i wentylatorów, na których pomiary wykonuje się w stałych odstępach czasu.

Monitoring niewyważenia wentylatorów i silników

Osady pyłu na łopatkach wentylatorów procesowych stopniowo zwiększają niewyważenie. HS-420 podaje sygnał 4–20 mA proporcjonalny do prędkości drgań bezpośrednio do PLC lub DCS, dzięki czemu operator widzi trend i dostaje alarm, zanim drgania zaczną zagrażać łożyskom. Do lokalnej sygnalizacji alarmów służą moduły z funkcją wyłącznika drgań z kategorii systemy i przełączniki drgań.

Ograniczony dostęp i zalegający pył

Pod osłonami przenośników, przy kruszarkach i na napędach z małą ilością miejsca lepiej sprawdzają się akcelerometry z wyjściem bocznym HS-100S oraz kompaktowe HS-180S. Niski profil ułatwia montaż, a przewód wyprowadzony z boku jest mniej narażony na uszkodzenia przez spadający materiał i zalegający pył niż przyłącze skierowane do góry.

Wolnoobrotowe węzły pieca

Rolki nośne i wolnobieżna część napędu pieca obracają się bardzo wolno, więc sygnały uszkodzeń mają niską częstotliwość i małą amplitudę. W takich punktach warto rozważyć wersję z filtrem HS-100F albo akcelerometr AC o wyższej czułości — szczegóły podają karty katalogowe.

Strefy Ex

W strefach zagrożonych wybuchem stosuje się akcelerometry iskrobezpieczne, np. HS-100I z certyfikatami ATEX i IECEx — zobacz akcelerometry do stref Ex. Przed zamówieniem sprawdź w certyfikacie i karcie katalogowej, czy oznaczenie Ex wybranej wersji obejmuje atmosfery pyłowe i właściwą strefę. Czujnik iskrobezpieczny pracuje w obwodzie z barierą lub separatorem umieszczonym poza strefą, a parametry całego toru muszą być zgodne z certyfikatem.

Przewody i złącza

Na maszynach narażonych na uderzenia i ścieranie wybieraj przewody w oplocie lub w osłonie. Złącza 2-pin MS ułatwiają szybkie odłączenie czujnika podczas remontu — odpowiednie elementy znajdziesz w kategorii przewody i złącza.

Grupy produktów dla branży: przemysł cementowy

Pytania z branży

Jak monitorować rolki nośne i wolnobieżną część napędu pieca?

Przy bardzo niskiej prędkości obrotowej sygnały uszkodzeń łożysk i zazębienia są słabe, dlatego potrzebny jest czujnik o dobrej charakterystyce w zakresie niskich częstotliwości lub o wyższej czułości, np. HS-100F. Czujniki montuj sztywnie na oprawach łożysk, a pomiary wykonuj przy porównywalnej prędkości obrotowej i obciążeniu pieca. Zmiany na takich maszynach rozwijają się powoli, więc największą wartość ma długi, regularny trend.

Kiedy w cementowni potrzebny jest czujnik iskrobezpieczny?

Wtedy, gdy czujnik ma pracować w strefie zagrożonej wybuchem wyznaczonej w dokumencie zabezpieczenia przed wybuchem — w cementowniach dotyczy to najczęściej instalacji przemiału i podawania węgla oraz paliw alternatywnych. Iskrobezpieczne wersje, takie jak HS-100I, mają certyfikaty ATEX i IECEx, ale sprawdź, czy oznaczenie obejmuje właściwą strefę i grupę pyłową. Do kompletnego toru pomiarowego potrzebna jest też bariera lub separator iskrobezpieczny.

Czy pył cementowy wpływa na pomiar i trwałość czujnika?

Sam pył nie zakłóca pomiaru, jeśli czujnik jest sztywno przykręcony do czystej, płaskiej powierzchni. Problemy wynikają zwykle z wnikania pyłu do złączy i ścierania przewodów, dlatego w zapylonych miejscach lepiej sprawdzają się wersje z przewodem zintegrowanym lub szczelnym złączem oraz przewody w oplocie. Osady pyłu na wirnikach wentylatorów są z kolei częstą przyczyną niewyważenia, które czujnik pozwala wychwycić.

Warto przeczytać

Planujesz monitoring w cementowni?

Opisz węzły, które chcesz objąć pomiarami — od kruszarki po wentylatory pieca — oraz strefy Ex z dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem. Pomożemy dobrać czujniki, przewody i skrzynki.